Post Gevat: Brief van Goedele Miseur aan Marie-Alain Couturier

Onze eindredactrice was deze week van dienst en ze voelt de zomervakantie blijkbaar al voorzichtig kriebelen.

Dag Pierre Couturier,

Of spreek ik je beter aan met de naam die je als religieus koos: Marie-Alain Couturier? Ik vrees dat geen van beide namen een belletje doen rinkelen bij onze luisteraars. En toegegeven, vóór de zomer van 2009, had ik ook nog nooit van je gehoord. Je bent dan ook van vèr voor mijn tijd. Geboren in 1897 alstublieft, en op de koop toe veel te vroeg gestorven in 1954. Fransman. Je was soldaat in de Grote Oorlog, studeerde daarna kunsten in Parijs en in 1925 trad je in bij de dominicanen in Amiens. Je was een bolleboos. Dat bracht je zelfs voor een poos naar België, naar 'Le Saulchoir', het Dominicaans studiehuis in de buurt van Doornik. Daarna verhuisde je naar Rome om er verder te studeren. Jammer genoeg liet je gezondheid je toen al regelmatig in de steek liet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef je aan de overkant van de Grote Plas: in de Verenigde Staten en Canada. Maar na de woelige jaren kwam je terug naar Frankrijk. Om er de religieuze kunst en architectuur nieuw leven in te blazen.
Bijna 20 jaar lang gaf je samen met je confrater Pie-Raymond Régamey het invloedrijke tijdschrift "Art Sacré" uit. Ook na je dood bleef het blad nog lange tijd toonaangevend.
Neen, dat wist ik natuurlijk allemaal niet toen ik vorige zomer jouw naam voor het eerst tegenkwam. Op vakantie in de Alpen nog wel. We waren met ons gezin een dagje naar de Mont Blanc geweest. Op de terugweg lieten we de autostrade voor wat ze was om langs een kleinere weg naar het kerkje van Plateau d'Assy te rijden. Met dank aan de tip in onze groene Michelingids. Assy was bij het begin van de 20ste eeuw een kuuroord waar tbc-patiënten herstelden in de gezonde berglucht. Kanunnik Dévemy was aalmoezenier in één van de sanatoria én ook een confrater van jou. Hij wou dat er in Assy een kerkje kwam waar de zieken terecht konden. Met die plannen klopte hij bij jou aan. En daarmee was het startschot gegeven voor de kerk van "Notre-Dame de toute Grâce". Voor jou was de band tussen religieuze architectuur en kunst van groot belang. Het was de hoogste tijd om terug aan te knopen bij een eigentijdse beeldentaal. Tot verbazing en tot ergernis van velen deed je een beroep op grote moderne architecten en kunstenaars. En zo wist dat kleine kerkje van Plateau d'Assy ons vorige zomer aangenaam te verrassen. Met werk van Fernand Léger, Georges Rouault, Henri Matisse, Marc Chagall, Georges Braque,... "Je werkt beter samen met geniale kunstenaars zonder geloof, dan met gelovigen zonder talent." Dat zijn jouw woorden, Marie-Alain Couturier. En ik heb daar in de Alpen gezien dat je gelijk hebt. Al is het vijftig jaar later blijkbaar nog steeds niet evident om hedendaagse kunst in kerkgebouwen te integreren. Misschien moest de Kerk maar eens reizen organiseren naar jouw projecten in Assy, Vence, Ronchamp, Audincourt, La Tourette en Firminy-Vert. Om inspiratie en durf op te doen.
Wij trekken in de grote vakantie opnieuw naar Frankrijk en weten alvast waar naartoe. Bedankt!

Goedele Miseur