Post Gevat: Brief van Mark Van de Voorde aan de kiezer

Wetstraatman Mark Van de Voorde zit met zijn gedachten al een week verder.

Beste kiezers (en niet-stemmers),

Volgende week zondag moeten we gaan stemmen voor de federale verkiezingen. En het is inderdaad 'van moeten'. België is een van de laatste landen waar het democratische 'recht' om te stemmen ook een 'plicht' is. Dit wil eigenlijk alleen maar zeggen dat we ons naar het stemlokaal moeten begeven en in het stemhokje moeten verdwijnen. 'Opkomstplicht' heet dat. Of je daar dan je stem uitbrengt of niet, is jouw zaak.

Stijn Meuris en anderen hebben je misschien wijsgemaakt dat je beter niet stemt. Uit protest. Een 'njet' als foert. Dat begrijp ik niet. Wie thuisblijft, verspeelt zijn recht om te protesteren. Het maatschappelijk ongenoegen los je ten andere ook niet op door de stemplicht af te schaffen. Je haalt het alleen uit de uitslagen weg.

De democratie gaat uit van de gedachte dat de inrichting van de samenleving alle burgers aanbelangt: "van, door en voor het volk" heet dat dan. Het aanduiden van de verkozenen des volks lijkt dus vanuit democratisch oogpunt niet alleen een recht, maar ook een plicht. En je moet behoorlijk naïef zijn om te denken dat zonder verplichting elke mens het geschenk van inspraak en beslissingsrecht met beide handen zou aangrijpen. Dat is natuurlijk niet zo.

In landen waar de stemplicht niet bestaat, lukt het alvast niet. De opkomst is er vaak zo laag dat je moet twijfelen aan de representativiteit van parlement en bestuur. De democratie moet ervoor zorgen dat wat bij de mensen leeft, voldoende vertolkt wordt bij de besturen. Dat is niet meer zo, als de helft van de burgers afhaakt. Geef mij dus maar de stemplicht.

Maar, zegt u misschien, ik doe toch wat ik wil. Misschien wel, maar niemands vrijheid is onbegrensd en voor onze vrijheid mogen we misschien wel iets over hebben. De democratie heeft om te kunnen functioneren niet veel aan egoïstische individuen, ze heeft daarentegen wel veel aan mensen die zich verantwoordelijk weten.

De democratie steunt op het besef en het inzicht dat niemand een enkeling is die zijn leven zonder anderen kan uitbouwen. "No one is an island", zei de Engelse dichter John Donne al in de zeventiende eeuw. Het leven is pas leefbaar, als mensen niet alleen opkomen voor hun eigen belangen en hun eigen rechten, maar ook door overleg trachten de tegengestelde belangen te verzoenen en elkaar recht te doen.

De verkiezingen van komende zondag zijn dus onze burgerplicht. Zeg toch niet: "Politiek? Niets voor mij!" Zonder politiek bestuur is geen samenleving mogelijk. Zonder uw politieke stem geen democratie. Zonder democratie is alleen ondeugdelijke politiek mogelijk.

De democratie is geen dogma van het christelijke geloof. Maar de democratie vertrekt wel van de gelijkheid van alle mensen en dat is een van de fundamenten van het christendom. Onder het democratische principe steekt eigenlijk ook een zeer christelijke gedachte, namelijk dat de mens zich tegelijk tot goedheid en tot boosheid aangetrokken weet. Onze hunker naar rechtvaardigheid maakt de democratie mogelijk, onze neiging tot onrechtvaardigheid maakt de democratie noodzakelijk.

In 1935 schreef Anton van Duinkerken zijn Ballade van de katholiek tegen Anton Mussert, de leider van de Nederlandse nationaal-socialisten (NSB) die later met de Duitse bezetter zouden collaboreren. Hij schreef:
"Steeds zal een holle leuze misdaad baren
Zodra zij vruchtbaar wordt bij veil publiek
Ik kies de zijde van de martelaren
Daarom, mijnheer, noem ik mij katholiek."

Katholiek en bijgevolg de plicht om democraat te zijn.

Om toch maar bij de katholieke terminologie te blijven, met de hoogmis van de democratie, de verkiezingen, wordt gevaarlijk spel gespeeld als velen 'foert' zeggen.

Tot komende zondag in het stemlokaal,

Mark Van de Voorde