Post Gevat: Brief van Ilse Roels aan de rijstplanters in Artibonite

Er is weer nieuws uit Haïti. De ellende is nog lang niet voorbij, maar Ilse Roels ziet lichtpuntjes.

Beste rijstplanters - mannen, vrouwen en kinderen - in Artibonite,
Vorige week reisden we met de wagen van Jacmel in het zuiden, naar het noorden van het land. Op weg naar Leogane en in Port-au-Prince werd het heel stil in de auto: voor het eerst na de aardbeving werden we buiten Jacmel geconfronteerd met de enorme schade, de totaal vernielde straten en gebouwen, het puin, de tentenkampen - soms opgezet bovenop grote hopen steengruis - en de oneindig lange rijen met mensen die wachten op een maaltijd.
Op de radio hoorden we even later de Franse president Sarkozy, die Haïti een vier uur durend blitzbezoek bracht. Ook al was zijn toespraak zonder twijfel hoopvol, het blijft wachten op snel resultaat en concrete daden achter de mooie woorden. Internationale hulporganisaties en lokale actoren moeten dringend samen aan tafel zitten om het heropbouwproces te oriënteren. Ook de internationale profileringdrang om het terrein 'als eerste of als beste' te controleren, dient teruggeschroefd.
Enkele uren later, in het departement van Artibonite, kruiste onze wagen jullie pad. Deze gebieden werden niet onmiddellijk geteisterd door de aardbeving en tot aan de horizon lachten groene rijstvelden ons toe. Jullie waren druk aan het werk, tot de knieën in de modder, volop rijst aan het planten voor de oogsten van april.
Tachtig percent van de lokaal geconsumeerde rijst wordt in het departement van Artibonite verbouwd, op ongeveer 30 000 hectare geïrrigeerde percelen. Nochtans moeten jullie - blootsvoets en ocharme uitgerust met één houweel - vechten tegen de internationale markt om te overleven. De Amerikaanse rijst wordt sinds het einde van de dictatuur in 1986 spotgoedkoop het land ingevoerd en neemt een groot deel van de rijstconsummatie in beslag.
Artibonite: beelden van hoop en reflecties van wanhoop... Welke toekomst heeft een land dat in zulke mate afhankelijk is van ingevoerde producten en dat geen enkel beleid voert waarbij de lokale landbouwproductie wordt beschermd, aangemoedigd en gemoderniseerd?
Internationale producten overspoelen de lokale markt in de getroffen gebieden in het Zuid-Oosten en zorgen voor een enorme prijsstijging. De bevolking op het platteland heeft tot nu toe amper hulp gezien. Er is ook geen hongersnood, maar de landbouwers vragen wel om omkadering, modernisering en een politiek beleid dat hun traditionele productie beschermt.
Zoals je weet, werk ik bij CROSE, een lokale ngo in Haïti. Wij koppelen noodhulp aan intensivering van de lokale landbouw. We sluiten contracten af met landbouwers om hulp te verlenen in de steden, om moestuinen te promoten bij de stadsbevolking, om een boerenbeweging te organiseren. Haïti is en blijft op de eerste plaats een agrarisch land, maar het zijn precies de boeren die al veel te lang de tol daarvoor betalen.
Kleine rijstplanters en landbouwers, geef niet op ondanks de moeilijke "over"leef- en werkomstandigheden, organiseer jullie, laat jullie stem horen. Het heropbouwproces van het nieuwe Haïti kan niet zonder jullie gebeuren. Het land heeft jullie niet alleen broodnodig, maar heeft ook jullie "rijst nodig".

Ilse uit Jacmel